Matatar Dangote Na Rage Matsin Lambar Kuɗaɗen Waje a Najeriya — Rahoton EIU

Lagos, Nigeria 🇳🇬  28 May, 2026

Yawaitar ayyukan matatar mai ta Dangote mai ƙarfin tace ganga 650,000 a rana, wato Dangote Petroleum Refinery and Petrochemicals, na taimakawa wajen rage matsin lambar da ake samu a kasuwar musayar kuɗaɗen ƙasashen waje ta Najeriya, ta hanyar rage dogaro da ƙasar ke yi wajen shigo da tataccen mai daga ƙasashen waje, a cewar rahoton kungiyar Economist Intelligence Unit (EIU).

A sabon rahotonta kan tattalin arzikin Najeriya, EIU ta bayyana cewa ƙara bunƙasa ayyukan matatar na fara rage dogon nauyin da shigo da mai daga waje ya jefa wa tattalin arzikin ƙasar, wanda tsawon shekaru yana cinye babban kaso daga kuɗaɗen musayar waje na Najeriya.

Duk da cewa Najeriya na daga cikin manyan ƙasashen da ke hako ɗanyen mai a Afirka, ƙasar ta daɗe tana dogaro da shigo da fetur, dizal, man jirgin sama, da sauran kayayyakin mai saboda rashin ingancin ayyukan matatun man gwamnati. Wannan dogaro ya ci gaba da sanya matsin lamba kan darajar naira tare da haifar da ƙarancin kuɗaɗen waje.

Sai dai EIU ta ce ƙaruwar ƙarfin tace mai a cikin gida da matatar Dangote ke samarwa na sauya wannan yanayi ta hanyar rage yawan tataccen mai da ake shigowa da shi Najeriya.

Rahoton ya bayyana cewa rage dogaro da shigo da mai daga waje yana nufin raguwar buƙatar dalar Amurka daga masu shigo da mai, lamarin da ake sa ran zai taimaka wajen daidaita farashin musayar kuɗi tare da ƙarfafa ajiyar kuɗaɗen waje na Najeriya a nan gaba.

Babbar matatar mai ta biliyoyin daloli da ke yankin Lekki Free Trade Zone a Legas ana kallonta a matsayin ɗaya daga cikin manyan matatun mai masu tsarin “single-train” mafi girma a duniya. Tun bayan fara ayyukanta, matatar ta ci gaba da ƙara samar da dizal, man jirgin sama, da fetur, tana samar wa kasuwar Najeriya da wasu ƙasashen Afirka makwabta kayayyakin mai.

Masana tattalin arziki sun ce matatar na iya zama babban ginshiƙi wajen bunƙasa masana’antu, samar da ayyukan yi, da ƙarfafa tsaron makamashi a Najeriya idan ta ci gaba da aiki yadda ya kamata.

EIU ta kuma bayyana cewa ƙara tace mai a cikin gida na iya taimakawa wajen rage hauhawar farashi da ke da alaƙa da tsadar makamashi da kuɗin shigo da kayayyaki daga waje. Rahoton ya ƙara da cewa inganta samar da mai a cikin gida na iya rage kuɗaɗen sufuri da jigilar kaya ga ‘yan kasuwa a faɗin ƙasar.

Masu ruwa da tsaki a masana’antar mai sun bayyana matatar Dangote a matsayin babban ci gaba a ƙoƙarin Najeriya na dogaro da kanta wajen tace mai, suna mai cewa idan matatar ta kai cikakken ƙarfin aiki, za ta iya sauya Najeriya daga ƙasar da ke shigo da tataccen mai zuwa ƙasar da ke fitar da shi zuwa waje.

Duk da wannan kyakkyawan fata, masana sun ce akwai ƙalubale kamar samar da isasshen ɗanyen mai, sauyin farashin canjin kuɗi, da daidaiton manufofin gwamnati waɗanda za su kasance muhimman abubuwa wajen tantance tasirin matatar ga tattalin arzikin Najeriya a dogon lokaci.